หลุมยุบในจังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นหลุมยุบที่พบในภูมิประเทศคาร์สต์ เกิดจากการที่บริเวณที่มีโพรงที่เกิดจากน้ำบาดาลเซาะละลายไป เมื่อผิวบนรับน้ำหนักไม่ได้จะพังลงมาเป็นหลุมยุบ หลุบยุบและแอ่งหินปูนที่มีความลาดด้านในสูงชันนั้น จะถูกกระบวนการละลายและกษัยการ ทำให้ความลาดค่อยๆ ลดลง จนเป็นแบบรูปชามในที่สุด ซึ่งมักจะมีการใช้ที่ดินได้ แอ่งหินปูนนี้จะมีวิวัฒนาการเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาอย่างช้าๆ โดยการละลายทำให้มีขนาดใหญ่มากขึ้นรูปร่างมักจะรียาวไปตามโครงสร้างหิน ซึ่งจากบริเวณพื้นที่ที่ศึกษาจะพบหลุมยุบที่ทะเลในหมู่เกาะอ่างทอง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นหลุมยุบที่เกิดขึ้นมานานแล้ว มีขนาดใหญ่และสามารถมองเห็นได้ชัดเจน
ส่วนพื้นที่เกิดหลุมยุบ จังหวัดสุราษฏร์ธานี จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อเวลา 07:58:53 น. เวลาท้องถิ่นของวันที่ 26 ธันวาคม 2547 ตามรายงานของกรมธรณีวิทยาของสหรัฐอเมริกา (USGS) มีขนาด 9.0 ริกเตอร์ (Moment Magnitude) ที่ระดับความลึกจากพื้นท้องทะเล 28.6 กิโลเมตร มีศูนย์กลางในทะเลนอกชายฝั่งด้านทิศตะวันตกของตอนเหนือเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย (รูปที่ 1.1-7) ก่อให้เกิดการสั่นไหวที่รุนแรงของแผ่นดิน และเกิดสึนามิตามมาในมหาสมุทรอินเดีย สำหรับประเทศไทยมี 6 จังหวัดในฝั่งทะเลอันดามัน ที่ได้รับผลกระทบ คือ จังหวัดระนอง พังงา กระบี่ ภูเก็ต ตรัง และสตูล และก่อให้เกิดพื้นที่หลุมยุบและพื้นที่ที่มีโอกาสเกิดหลุมยุบ หลายแห่งใน 6 จังหวัดภาคใต้ ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่หลุมยุบที่เป็นชั้นดินถมและดินธรรมชาติเดิมที่ถล่มลงมาตามแนวหลุมยุบหรือ sink hole เดิมของหินฐานประเภทหินปูนที่มีโพรงถ้ำ โดยดินที่ทับถมโพรงถ้ำแต่เดิมมีลักษณะร่วน ไม่แน่น ซึ่งเมื่อเกิดการสั่นไหวที่รุนแรงระดับหนึ่ง หรือจากการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำใต้ดินที่รวดเร็วเกินไป ชั้นดินตามโพรงดังกล่าวจะเกิดการยุบตัว
สำหรับพื้นที่ศึกษาจังหวัดสุราษฎร์ธานี จากข้อมูลของกรมทรัพยากรธรณี มีพื้นที่ที่เกิดหลุมยุบใน 4 อำเภอ คือ อำเภอกาญจนดิษฐ์ อำเภอเคียนซา อำเภอพระแสง และอำเภอดอนสัก (ตารางที่ 1.1-4) รายละเอียดดังนี้
ตารางที่ 1.1-4 พื้นที่หลุมยุบในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี
|
วันที่
|
พื้นที่หลุมยุบ ในจังหวัดสุราษฏร์ธานี |
จำนวน (หลุม) |
ขนาด (กว้างxยาวxสูง)(เมตร) |
| ( ยุบตัว 26 ธ.ค.47) |
|||
| 6 ม.ค. 48 |
หมู่ที่ 7 ต.ช้างขวา อ.กาญจนดิษฐ์ |
1 |
4x4x2 |
| (ยุบตัว 11 ม.ค. 48) |
|||
| 21 ม.ค. 48 |
ต.กรูด อ.กาญจนดิษฐ์ |
1 |
5x5x4 |
| 21 ม.ค. 48 |
ต.ขวา อ.กาญจนดิษฐ์ |
1 |
2x2x2 |
| 21 ม.ค. 48 |
หมู่ 10 ต.พ่วงพรหมคร อ.เคียนซา |
1 |
ไม่พบโพรงใต้ดิน |
| 6 เม.ย. 48 |
บ้านหมาก หมู่ 6 ต.ยางสวรรค์ อ.พระแสง |
4 |
5x7x2.3 |
| 6 เม.ย. 48 |
บ้านห้วยสีเสียด ต.ดอนสัก อ.ดอนสัก |
2 |
2.6x5x1 |
| 13 พ.ค. 48 |
ต.เขาสก อ.พนม จ.สุราษฎร์ธานี |
2 |
8 x 8 x 6 x 234 |
ที่มา : กรมทรัพยากรธรณี
รูปที่ 1.1-7 ศูนย์กลางแผ่นดินไหวของเหตุการณ์ 26 ธันวาคม 2547 และ 28 มีนาคม 2548
ส่วนพื้นที่ที่มีโอกาสเกิดหลุมยุบ จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีทั้งหมด 14 อำเภอ 57 ตำบล (รูปที่ 1.1-8 และพื้นที่เกิดหลุมยุบดังรูปที่ 1.1-9) ดังนี้ วนพื้นที่ที่มีโอกาสเกิดหลุมยุบ จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีทั้งหมด 14 อำเภอ 57 ตำบล (รูปที่ 1.1-8 และพื้นที่เกิดหลุมยุบดังรูปที่ 1.1-9) ดังนี้
| อำเภอ |
ตำบล |
| อ.กาญจนดิษฐ์ |
ท่าทอง กะแดะ กรูดดัง ช้างซ้าย พลายวาส ป่าร่อน ช้างขวา ท่าอุแท และคลองสระ |
| อ.ดอนสัก |
ดอนสัก ชลคราม ไชยครม ปากแพรก และเกาะน้อย |
| อ.ไชยา |
เลม็ด และปากหมาก |
| อ.ท่าชนะ |
ท่าชนะ ประสงค์ คันธุลี วังคลองพา |
| อ.คีรีรัฐนิคม |
บ้านยาง กะเปา ท่ากระดาน ย่านยาว ถ้ำสิงขร และบ้านทำเนียบ |
| อ.บ้านตาขุน |
เขาวง พะแสง และเขาพัง |
| อ.พนม |
พนม ต้นยวน คลองศก พลูเถื่อน พังกาญจน์ และคลองชะอุ่น |
| อ.ท่าฉาง |
เขาถ่าน และปากฉลุย |
| อ.บ้านนาสาร |
พรุพี ทุ่งเตา ลำพูน ควนสุบรรณ คลองปราบ ทุ่งเตาใหม่ เพิ่มพูนทรัพย์ บ้านนา |
| อ.เคียนซา |
บ้านเสด็จ |
| อ.เวียงสระ |
คลองฉนวน และเขานิพันธ์ |
| อ.พระแสง |
บางสวรรค์ และไทรขึง |
| อ.พุนพิน |
เขาหัวควาย |
| อ.ชัยบุรี |
สองแพรก ชัยบุรี คลองน้อย ไทรทอง |
รูปที่ 1.1-9 แผนที่แสดงพื้นที่ที่มีโอกาสเกิดหลุมยุบ