ภูมิประเทศคาร์สต์ของพื้นที่ภูเขาหินปูน ที่เกิดขึ้นยุคออร์โดวิเชียน และยุคเปอร์เมียน พร้อมกับมีการผุพัง สลายตัว ของหินปูน การทรุดตัวเกิด เป็นธรณีสัณฐาน ในรูปแบบต่างๆ ที่พบบริเวณภาคใต้ ฝั่งตะวันออก และภูมินิเวศวิทยา มีดังนี้
- ถ้ำที่พบในภูมิประเทศคาร์สต์ ถ้ำเป็นลักษณะอย่างหนึ่ง ที่พบในบริเวณภูมิประเทศคาร์สต์ ซึ่งเกิดจากการละลายตัว ของหินปูน หรือหินโดโลไมต์ ทำปฏิกิริยา กับน้ำในธรรมชาติ เกิดเป็นโพรงและกลายเป็นถ้ำ จากบริเวณที่ศึกษาจะพบถ้ำจำนวนมาก เช่น ถ้ำค้างคาว ถ้ำน้ำทะลุ ถ้ำสี่รู ถ้ำนอน ถ้ำใหญ่ในอุทยาน แห่งชาติเขาสก และถ้ำแก้ว ถ้ำพระ ถ้ำเขาวง ถ้ำกรต ถ้ำบางพลี ถ้ำน้ำลอด ถ้ำครอบน้ำ ถ้ำนกนางแอ่น ในอุทยานแห่งชาติ คลองพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นต้น
- กษัยการที่พบในภูมิประเทศคาร์สต์ กษัยการนั้นทำให้เกิดรูปร่างต่างๆ มีสาเหตุของการกษัยการเนื่อง มาจากน้ำฝนเป็นตัวชะล้าง ละลายหิน อากาศที่มี การเปลี่ยนแปลง ทำให้มีผลต่อการสึกกร่อน สภาพของเนื้อหิน เป็นต้น ซึ่งตัวการเหล่านี้จะมีผลต่อการสึกกร่อน ของหินให้เป็นรูปร่างต่างๆ มากมาย แล้วแต่ที่ผู้คนที่พบเห็น จะเรียกชื่อรูปร่าง ของหินที่ปรากฏรูปร่าง ที่แตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ เช่น รูปร่างเกาะหินปูน หมู่เกาะอ่างทอง เป็นต้น
-
หลุมยุบที่พบในภูมิประเทศคาร์สต์ หลุมยุบเกิดจากการ ที่บริเวณที่มีโพรง ที่เกิดจากน้ำบาดาล เซาะละลายไป เมื่อผิวบนรับน้ำหนัก ไม่ได้จะพังลง มาเป็นหลุมยุบ ซึ่งจากบริเวณพื้นที่ ที่ศึกษาจะพบหลุมยุบที่ ทะเลในหมู่เกาะอ่างทอง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นหลุมยุบที่เกิดขึ้น มานานแล้ว เป็นหลุมยุบ ที่มีขนาดใหญ่ และสามารถมองเห็นได้ชัดเจน
นิยามศัพท์ “หลุมยุบ” (Sinkhole) หลุมลึกบนแผ่นดินที่ ปากเกือบกลม และมีเส้นผ่าศูนย์กลางราว 20 ถึงกว่า 200 เมตร เกิดจากน้ำละลายเอาหินเกลือ หินยิปซัม หรือหินปูนที่อยู่ข้างใต้ ออกไปเสีย ทำให้พื้นดินตอนบน ยุบตัวลงเป็นหลุมใหญ่ หากการละลายสาร ดังกล่าวเป็นไป อย่างกว้างขวาง หลุมยุบนี้จะลึกลงๆ จนทะลุถึงทางน้ำข้างล่างเกิดเป็นปล่องขึ้นได้ - น้ำพุที่พบในภูมิประเทศคาร์สต์ น้ำพุที่ไหลออกจากโพรงเป็นน้ำที่ไหลพุ่งจากภายใต้พื้นดินโดยธรรมชาติ ซึ่งโพรงน้ำ เป็นลักษณะ อีกอย่างหนึ่ง ที่จะพบได้ ในพื้นที่ภูมิประเทศคาร์สต์ แต่ไม่พบใน จ.สุราษฎร์ธานี
- รอยแยกที่พบ ในภูมิประเทศคาร์สต์ รอยแยก เกิดจากความเค้น และความเครียด ทำให้เปลือกโลก เกิดการแยก เพื่อให้หมด ภาวะกดดัน ดังนั้นเมื่อหินที่ถูกภาวะนี้ จะมีรอยแตก รอยร้าว ซึ่งรอยแตกนี้เรียกว่ารอยแยก รอยแยกที่เกิดขึ้น จะมีแนว และความเอียงเท ของรอยแยก และสภาพ ของทิศทาง จากการกระทำ ของแรงเค้นและแรงเครียด ซึ่งจะมีรอยแยกอยู่ 2 ลักษณะ คือ รอยแยกวางตัว รอยแยกชุ ซึ่งไม่พบใน จ.สุราษฎร์ธานี
- ร่องลึกที่พบในภูมิประเทศคาร์สต์ ร่องลึกเป็นลักษณะที่พบได้ ในภูมิประเทศแบบนี้ โดยมีลักษณะเป็นหินปูน ที่ถูกกัดเซาะเป็นร่อง โดยการกระทำ ของน้ำซึ่งจะมีปัจจัยอื่น ช่วยเสริมร่องลึก จะปรากฏให้พบเห็น ในภูมิประเทศนี้ จากบริเวณที่ ศึกษาลักษณะเด่นๆ ของร่องลึก ที่พบเห็นนั้น เช่น ร่องลึก บริเวณภูเขา ที่หมู่เกาะอ่างทอง เป็นต้น