ลักษณะและชนิดสังคมพืช เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองแสงมีพื้นที่ประมาณ 722,068 ไร่ แต่เดิมเป็นป่าดงดิบ ผืนใหญ่ครอบคลุม อยู่ในหุบคลองแสง อันเป็นต้นน้ำหลัก ของแม่น้ำตาปี มีสภาพป่าสมบูรณ์มาก เนื่องจากการสร้างเขื่อนรัชชประภา ก่อให้เกิดอ่างเก็บน้ำใหญ่ ขึ้นเหนือเขื่อน จึงจำเป็นต้องตัด ป่าดงดิบที่สมบูรณ์ออกไปถึง 50,432 ไร่ คงเหลือป่าดงดิบ แท้อยู่เฉพาะในบาง หุบห้วย สลับกับยอดเขาหินปูน และสันเขาที่ปกคลุม ด้วยสังคมป่าอย่างอื่น ที่ปรากฏเด่นชัดได้แก่ สังคมป่า ดงดิบชื้น (Tropical moist evergreen forest) ป่าดิบแล้ง (Semi evergreen forest) ป่าผสมผลัดใบชื้น (Moist mixed deciduous forest) ป่าบนยอดเขาหินปูน (Limestone forest) และสังคมหน้าผา (Rocky cliff community) นอกจากนี้ยังมีสังคมพืช ที่อยู่ในขั้นการทดแทน อีกหลายระดับ เช่น ทุ่งหญ้าคา (Lalang consocies) กลุ่มไม้อินทนิลน้ำ (Lagerstroemia consocies) กลุ่มไม้กระทุ่ม (Anthocephalus consocies) ดงกล้วยป่า (Musa consocies) ป่าไผ่ (Melocanna consocies) และดงหญ้าผสมเฟิร์นริม ลำน้ำ (Drawdown area) สังคมพืชเหล่านี้มีความสำคัญต่อความหลากหลาย ทางชีวภาพอย่างยิ่ง พืชพรรณในเขตรักษาพันธุ์ สัตว์ป่าคลองแสง จำแนกตามประเภทป่าได้ดังนี้