อ.เมือง : สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาท่าเพชร

กรมป่าไม้โดยกองอนุรักษ์สัตว์ป่าเดิม ได้ทำการสำรวจพื้นที่ วนอุทยานเขาท่าเพชร ในปี พ.ศ. 2529 เพราะเห็นว่า เหมาะสมที่จะตั้งเป็นสถานที่ศึกษา หาความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติด้านป่าไม้ และสัตว์ป่าแก่ประชาชนทั่วไป จึงได้ยกเลิก “วนอุทยานเขาท่าเพชร” จัดตั้งเป็น “ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าเขาท่าเพชร” เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2519 ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อหน่วยงานเป็น “สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาท่าเพชร”

 

การสำรวจเบื้องต้นพบว่าเขาท่าเพชรมีสัตว์ป่าหลายชนิดทั้งที่อยู่ประจำและอพยพย้ายถิ่นอาศัยอยู่มาก กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกองอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมป่าไม้จึงได้ประกาศให้เป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ดังราชกิจจานุเบกษา เล่ม 94 ตอนที่ 68 ลงวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2520 ให้คุ้มครองสัตว์ป่า ตามบัญชี ท้ายประกาศจำนวน 48 รายการ เป็นสัตว์เลี้ยงเลี้ยงลูกด้วยนม 13 รายการ เป็นนก 35 รายการ

 

จากการรวบรวมข้อมูลทรัพยากรสัตว์ป่าในบริเวณเขาท่าเพชร พบว่ามีสัตว์ป่าไม่น้อยกว่า 124 ชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 18 ชนิด นก 82 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 18 ชนิด และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 6 ชนิด ดังรายละเอียดดังนี้

แหล่งทางนิเวศวิทยา: ทรัพยากรสัตว์ป่า
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม: 

มีการสำรวจพบตัวและร่องรอยได้ทั้งสิ้น 18 ชนิด พบชนิด ที่มีความ โดดเด่น และมีความสำคัญทางด้านการอนุรักษ์ โดยเป็นชนิด ที่ใกล้สูญพันธุ์ จำนวน 1 ชนิดคือ ชะมดแผงหางดำ (Viverra megaspila) ที่เหลืออีก 17 ชนิด เป็นสัตว์ที่พบได้ทั่วไป มีขนาดปานกลางและขนาดเล็ก เช่น บ่าง  (Cynocephalus  variegates) หมูป่า (Sus  scrofa)  พังพอนธรรมดา (Herpestes javanica) ค้างคาวหน้ายาวใหญ่ (Macroglossus sobrinus) กระรอกข้างลายท้องแดง (Callosciurus notatus) กระจ้อน (Menetes berdmorei) พญากระรอกบินหูแดง (Petaurista petaurista) หนูท้องขาว (Rattus rattus) กระจงเล็ก (Tragulus  javanicus) พญากระรอกดำ (Ratufa  bicolor) หมูหริ่ง (Arctonyx collaris) หมูป่า (Sus  scrofa) และชะมด (Viverra spp.) เป็นต้น

 

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่พบจะอาศัยอยู่ทั่วไปรอบเขาท่าเพชร พบเห็น ตัว และร่องรอยมากตามบริเวณที่เป็นแหล่งอาหาร ได้แก่ บริเวณ กอไผ ่ซึ่งมีหน่อไม้อ่อนๆ และบริเวณโคนไม้ใหญ่จะมีพวกอ้น หมูป่า หมูหริ่ง และพวกเม่นมาขุดคุ้ยกินประจำ และในบริเวณที่มีลูกไม้สุก เช่น พวกหาด (Artocarpus lakoocha Roxb.) ขนุนปาน (Artocarpus rigidus BL.) พวกไทรและมะเดื่อ (Ficus spp.) จะมีค้างคาว กระรอก มากัดกินผลไม้บนต้น และตามใต้ต้นซึ่งมีลูกไม้ร่วงหล่น อยู่ก็จะเป็น อาหาร ของกระจง

นก: 

จากการสำรวจและจากเสียงร้องมีจำนวน 82 ชนิด ทุกชนิด เป็นนกที่ไม่มีความโดดเด่นและไม่มีความสำคัญทางด้านการอนุรักษ์ ซึ่งเป็นชนิดที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น เหยี่ยวนกเขาชิครา (Accipiter badius) เหยี่ยวแมลงปอขาดำ (Microhierax fringillarius) นกกระแตแต้แว้ด (Vanellus indicus) นกเขาเขียว (Chalcophaps indica) นกหกเล็กปากแดง (Loriculus vernalis) นกอีวาบตั๊กแตน (Cacomantis merulinus) นกพญาไฟใหญ่ (Pericrocotus flammeus) นกเขนน้อยปีกแถบขาว (Hemipus picatus) นกเฉี่ยวดง หางสีน้ำตาล (Tephrodornis virgatus) นกขมิ้นน้อยสวน (Aegithina tiphia) นกเขียวก้านตองปีกสีฟ้า (Chloropsis cochinchinensis) นกเขียวคราม (Irena puella) นกปรอดทอง (Pycnonotus atriceps)     เป็นต้น

 

การแพร่กระจายของนก  มีอยู่ทั่วไปทุกสภาพพื้นที่ ได้แก่ ป่าดงดิบ ป่าละเมาะ สวนป่า ตามพุ่มไม้ ต้นไม้ ในคอกสัตว์ ตามพื้นดิน และในทุ่งหญ้าคา ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นนกที่มีการแพร่กระจาย อยู่ทั่วไปทุกภาคของประเทศไทย โดยเฉพาะทางภาคใต้มี 14 ชนิด เช่น เหยี่ยวแมลงปอขาดำ (Microhierax fringillarius) นกบั้งรอกเขียวอกแดง (Phaenicophaeus curvirostris) นกขมิ้น น้อยสีเขียว (Aegithina viridissima) นกเขียวก้านตองเล็ก (Chloropsis cyanopogon) และนกปรอดบางชนิด เป็นต้น

 

ปริมาณความชุกชุม  นกที่พบเห็นได้บ่อยมาก เช่น ไก่ป่า (Gallus gallus) นกเขาเขียว (Chalcophaps indica) นกบั้งรอกใหญ่ (Phaenicophaeus tristis) นกกระเต็นอกขาว (Halcyon smyrnensis)  นกตะขาบดง (Eurystomus orientalis) พวกนกขมิ้นน้อย (Family CHLOROPSEIDAE) นกเขียวก้านตอง (Chloropsis sonnerati)  และนกปรอดบางชนิด เป็นต้น  นกที่พบเห็นได้บ่อย เช่น นกตะขาบทุ่ง (Coracias benghalensis) นกตีทอง (Megalaima haemacephala) เหยี่ยวแมลงปอขาดำ (Microhierax fringillarius )  นกหกเล็กปากแดง (Loriculus vernalis)  นกกระปูดใหญ่ (Centropus sinensis)  และนกหัวขวานสี่นิ้วหลังทอง (Chrysocolaptes lucidus) เป็นต้น  นกที่พบเห็นได้ไม่บ่อยนัก เช่น นกกระแตแต้แว้ด (Vanellus indicus)  นกอีวาบตั๊กแตน (Cacomantis merulinus)  นกบั้งรอกเล็กท้องเทา (Phaenicophaeus diardi)  และนกบั้งรอกเขียวอกแดง (Phaenicophaeus curvirostris)  ส่วนนกที่พบเห็นได้ยาก เช่น นกกระเต็นลาย (Lacedo pulchella)  และนกจับแมลงตะโพกเหลือง (Ficedula zanthopygia)

สัตว์เลื้อยคลาน: 
สำรวจและเก็บตัวอย่างสัตว์เลื้อยคลาน ซึ่งได้แก่พวกงู กิ้งก่า กิ้งก่าบิน ตุ๊กแกบิน และจิ้งเหลนจำนวน 18 ชนิด  สำรวจพบสัตว์เลื้อยคลานในบริเวณเขาท่าเพชร จำนวน 18 ชนิด อยู่ในอันดับ (Order) Squamata และมี 2 อันดับย่อย (Suborder) คือ Suaria ทุกชนิดไม่มีความโดดเด่น และไม่มีความสำคัญ ทางด้าน การอนุรักษ์ สามารถพบเห็นได้ทั่วไป เช่น  จิ้งจกหางหนาม (Hemidactylus frenatus) ตุ๊กแกบ้าน (Gekko gecko) ตุ๊กแกบินหางเฟิร์น (Ptychozoon lionatum) กิ้งก่าบินปีกส้ม (Draco maculates) กิ้งก่าแก้ว (Calotes emma) กิ้งก่าหัวแดง (Calotes versicolor) จิ้งเหลนหลากลาย (Mabuya macularia) จิ้งเหลนน้อยหางยาว (Takydromus sexlineatus) ตะกวด (Varanus nebulosus) งูเขียวปากแหนบ (Ahaetulla nasuta) งูเขียวดอกหมาก (Chrysopelea ornate) งูเห่าหม้อ (Naja kaouthia) งูกะปะ (Calloselasma rhodostoma) เป็นต้น
 
 
สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก: 
สำรวจและเก็บตัวอย่างสัตว์ประเภท กบ อึ่งอ่าง ปาด จำนวน 6 ชนิด  สัตว์จำพวกนี้ อาศัยตามบริเวณ ที่มีความชื้นค่อนข้างสูงตามใบไม ้ที่ทับถมกัน หรือตามก้อนหิน บริเวณใกล้แหล่งน้ำ สำหรับที่เขาท่าเพชร จะพบเพียงบริเวณต้นห้วยลึก ซึ่งเป็นบริเวณเล็กๆ และบริเวณรอบ เขาตามชายป่า เก็บตัวอย่างได้เพียง 6 ชนิด  ทุกชนิด ไม่มี ความโดดเด่น และไม่มีความสำคัญ ทางด้านการอนุรักษ์  เป็นสัตว์ ที่พบเห็นได้ทั่วไป ได้แก่ คางคกบ้าน (Bufo melanostictus) อึ่งอ่างบ้าน (Kaloula pulchra) อึ่งข้างดำ (Microhyla heymonsi) อึ่งน้ำเต้า (Microhyla ornata) กบนา (Hoplobatrachus rugulosa) และปาดแคระ (Philautus sp.)
ความรับผิดชอบและการเผยแพร่
เจ้าของงาน : 
สำนักปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. ศูนย์ความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ผู้ร่วมงาน: 
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
รายละเอียดทรัพยากร
ประเภทของข้อมูล: 
บทความ
ภาษา: 
ภาษาไทย
หัวเรื่อง/คำสำคัญ: 
สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาท่าเพชร/ ทรัพยากรสัตว์ป่า - - ไทย - -สุราษฏร์ธานี/ สัตว์ป่า - - ไทย - -สุราษฏร์ธานี/ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม - - ไทย - -สุราษฏร์ธานี/ นก - - ไทย - -สุราษฏร์ธานี/ สัตว์เลื้อยคลาน - - ไทย - -สุราษฏร์ธานี/ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก - - ไทย - -สุราษฏร์ธานี/
ระดับของผู้ใช้ข้อมูล: 
นักเรียน นักศึกษา
ระดับของผู้ใช้ข้อมูล: 
ประชาชน ผู้สนใจทั่วไป